වැරදියට ඇහුණු ගීත ගැන මීට පෙර කතා කළා. අද නිවාඩු දවසේ ගීතයක් ශ්රාවකයන් අතරට ගෙන එන ගායකයා හෝ ගායිකාව විසින්ම පද වරද්දා ගැයූවේ යැයි සිතිය හැකි ගීත කිහිපයක් ගැන කතා කරන්නට සිතුණා. එසේ පද වරද්දා ගයන්නට ඇතැයි අනුමාන මාත්රයෙන් එහා සිතන්නට පහත සඳහන් හේතු අතරින් එකක් හෝ කිහිපයක් හේතු විය හැකිය.
– පද මාලාව දෙස විමසිල්ලෙන් බැලූ කළ, ගීයේ තාලය සහ/හෝ අර්ථය සමඟ නොපෑහීමක් හඳුනා ගත හැකි වීම.
– සංකල්ප දෝෂ තිබීම.
– සිංහල පද උච්චාරණ දෝෂ.
– පසු පටිගත කිරීම් වල දී ගායකයා විසින් හිතාමතාම පද වෙනස් කොට ගායනය කිරීම.
පසු පටිගත කිරීම් වලදී සුලබව දකින්නට ලැබේ. කතෘ භාගය ගෙවීම් පැහැර හැරීම පිණිස පද වෙනස් කළ බවක් කියතත් ඒ ගැන අදහසක් මට නැත.
**පළමු ගීතය ප්රේමකීර්ති ද අල්විස් නම් කුසලතා පූර්ණ ගේය පද රචකයා විසින් ෆ්රෙඩී සිල්වා මහතාට ලියූ ගීතයකි. වික්ටර් රත්නායක සූරීන් ඊට මනහර රිද්ම රටාවක් එකතු කරන්නේ ෆ්රෙඩී සිල්වා ගේ ගායන ශෛලිය හඳුනා ගෙන ඊට උචිත ලෙස, පදමලාවේ ඇති උත්ප්රාසයට සරිලන පරිදියි.
“මන්නාරම් පිටි වැල්ලේ
මදටිය වැල් ඔංචිල්ලේ
කොන්ඩේ කඩන් හඳට අඬන්
සින්දු කියන්නේ කුණ්ඩුමනී”
දැන් ප්රශ්නය වන්නේ, මදටිය ගස් මිස වැල් කොහිද? එය සංකල්ප දෝෂයකි. ප්රේම් එතරම් දෝෂ සහගත ලෙස සංකල්ප වෙනස් කොට පද රචනා කළේ යැයි සිතීම අසීරුයි.
ගීතය පසුබිම් වන්නේ මන්නාරම් වෙරළයි. මන්නාරමේ වැල්ල “පිටි” මෙන් ඉතාමත් මෘදුය , සියුම් ය.
ආශ්රිත ප්රදේශය අනුව ඔතැනට ප්රේම් යෙදූවා විය හැක්කේ මදටිය වැල් නොව “කරදිය වැල්” ය.
“මන්නාරම් පිටි වැල්ලේ
කරදිය වැල් ඔංචිල්ලේ”
එවැනි පදයක් ආවා නම් මේ නිර්මාණයේ අගය මෙතෙකැයි කිව නොහැකියි.
එහෙමත් නැත්නම්, වෙරළාශ්රිත ප්රදේශවල මදටිය වැල් වලින් සාදන ඔංචිල්ලා වැනි විසිතුරු භාණ්ඩයක් තිබේද?
**ඊළඟ ගීතය :
“ටජ් මහලක් තනවන්න නැහැ මට
ඔබේ සෙනෙහසට හිමි
හිස් අහසේ ගෑවෙන්න තරමට
ගී සෑයක් බඳිමී”
මෙය කරුණාරත්න අබේසේකර සහ සරත් දසනායක දෙදෙනා ගේ එකතුවෙන් නිර්මාණය වී, එච්. ආර් ජෝතිපාල ගේ හඬින් දැහැනට සමවැද ඇසිය හැකි රිද්මයක් හා භාව ප්රකාශනයක් සහිතව අප වෙත ආවේය.
එහි අන්තරා කොටස් තුනක් වෙයි. මේ පද දෙස බලන්න ;
සිහිකර ඔබ ගැන බවුන් වඩමි මම
අන්ධය දෙනයන බිහිරිය දෙසවන
මගේ උදානය අමිල නිධානය
ඔබමය ජීවය මිහිරිය දෙසවන
තිමිර එළිය කෙරු මගෙ ලොව දිනිසුරු
තරුපති සහ තරු ඔබය මියෙන තුරු
දෙවන අන්තරාවේ “මිහිරිය දෙසවන” පද කොටස තාලය සමඟත්, පද අර්ථය සමඟත් ඇති කරන්නේ සියුම් ඝට්ටනයකි.
එතැනට කරු ලියූ නිවැරදි පදය “මගෙ අභිමානය” බව අසා ඇත්තෙමි. ගැටුමක් නැතිව ගීයේ තාලය ගත හැකි වන්නේත්, පදරුත් අතර සුමට ගලා යාමක් ඇති වන්නේත් එවිටයි.
“මගේ උදානය අමිල නිධානය
ඔබමය ජීවය මගෙ අභිමානය”
**තුන්වන ගීතය සෝමපාල ලීලානන්ද පද රචනා කොට, සරත් දසනායක සංගීත නිර්මාණය කරන ලද එච්. ආර් ජෝතිපාල සහ ඇන්ජලීන් ගුණතිලක ගායක ගායිකා දෙපළ හඬින් අප අසන “පාට පොදක් තිලක ලා” ගීතය යි. දෝෂය ඇත්තේ එහි ස්ථායී කොටසේ නිසා ඒ කොටස පමණක් විමසීම ප්රමාණවත්. දෝෂය හඳුනා ගැනීම සඳහා සම්පූර්ණ ගීතය අවශ්ය නැත.
“පාට පොදක් තිලක ලා නළල් තලාවේ
කැලුම් වළලු නෙතින් අතුර ලා
මුතු සිනා සල සලා නැළවි නැළවි යේ
නිවන් මහද නීල වරළියේ
ආල හැඟුම් ගවසලා යොවුන් හිනාවේ
තුටින සාළෙල රැඟුම් රඟ රඟා
පෙම් කතා මල් පටින් ළමැද වසාලා
නිමා නොහැක ආල කුමරුනේ “
දෝෂය හමුවන්නේ ගායිකාව ගේ පද කොටස තුළයි.
“නිමා නොහැක ආල කුමරුනේ”. – මෙහි අර්ථය කුමක්දැයි මට නොවැටහේ. එයින් අර්ථ සම්භාධකයක් ඇති වේ.
පද රචකයා ලියා දුන් කොළයේ තිබුණු පද වරද්දා ගායනය කළා විය හැකියි. අඩුම තරමින් “නිමා නොමැත” කීවා නම් එතරම් ගැටළුවක් පැන නොනඟී.
“ආල හැඟුම් ගවසලා යොවුන් හිනාවේ
තුටින සාළෙල රැඟුම් රඟ රඟා
පෙම් කතා මල් පටින් ළමැද වසාලා
නිමා නොමැත ආල කුමරුනේ “
කොහොමත් වාණිජ චිත්රපටයක් සඳහා නිර්මාණය වූ මෙය ශබ්ද රසය සහ සංගීත රසයක් විනා වැඩි අර්ථ රසයක් ඇති ගීයක් නොවේ.
**සිව්වන ගීතය ලෙස ගායකයා විසින් හිතාමතාම පද වරදා ගායනය කරන්නට ඇතැයි සිතිය හැකි එක් ගීතයක් සලකා බලන්නට කැමතියි. එය ස්වර්ණ ශ්රී බණ්ඩාර ගේ අතිශය නිර්මාණාත්මක පද සංකල්පනාවකි. “කුළු කවි”නැතහොත් රත්නවල්ලි ජන කවියේ රිද්ම රටාව සමඟ සම්පාත වෙන තනුව සහ සංගීතය ගායක ගුණදාස කපුගේ විසිනි. මේ ගීතයේ පද මාලාව හැරුණු කොට අනෙක් විශේෂත්වය වන්නේ අසමසම හඬ පෞරුෂය සහ ජනකවියේ හැඩය නිරූපිත ලොමු දැහැ ගන්වන සුළු ගායන විලාශය යි. ගීය අවසානයේ ඇසෙන බට නළා හඬ කිසිසේත්ම මඟ හැරිය නොහැකියි. එය කතා නායකයා ගේ සිතුවිලි, චිත්තාවේග සියල්ලෙහිම සම්පිණ්ඩයකි.
මගෙ හදමඬල මල් යහනකි ප්රභාවතී
ඔබේ හදමඬල කටු යහනකි ප්රභාවතී
කටු යහනේ ඉන්නට බෑ ප්රභාවතී
මල් යහනෙන් බැස පලයන් ප්රභාවතී
සිනාසිසී දෝතින් යහන සෑදූ ලියේ
මුවාවට ගොසින් ඉකිබිඳ හැඬුව ලියේ
මටම නොවෙයි කාටත් පෙම් බැන්ද ලියේ
මදෙස බල බලා නාඬන් කුමරියේ
පිළ් ගොමුවකින් පිළ් ගොමුවට ඇදුණු ලියේ
මල් සුවඳකට බැඳි වරලස ඉනුව ලියේ
පවලම් පොටෙන් ගිලිහුණු තාරකාවියේ
කරපු පවට නාඬන් දේවතාවියේ
දෙවන අන්තරා කොටසේ කූට ප්රාප්තිය හමු වන, “පිළ් ගොමුවකින් පිළ් ගොමුවට ඇදුණු ලියේ – මල් සුවඳකට බැඳි වරලස ඉනුව ලියේ” පද කොටස අර්ථය හා කිසිසේත් යා නොවෙන වේග රිද්ම සංගීතයක් ද මුසු කරමින් දිවයිනේ ජනප්රිය සංගීත කණ්ඩායමක් සමඟ කරන පසු පටිගත කිරීමේ දී ගුණදාස කපුගේ එය ;
“පිළ් ගොමුවකින් පිළ් ගොමුවට ඇදුණු ලියේ
මල්වර සුවඳ රැඳි වරලස ඉනුව ලියේ”
වෙනස් කර තිබීම ඉතාමත් කණාගාටුදායක යි.
ගීතය කේන්ද්ර වන්නේ සමාජ සම්මතයට අනුව අසම්මත හැසිරීම් පෙන්වන සහකාරියක වටායි.
“පිළ් ගොමුවකින් පිළ් ගොමුවට ඇදුණු ලියේ” – ඇය මොණරුන් සිය පිළ් ගොමුව විදහා රඟන විට සෙබඩක් ඒ දෙස ඇදී යන්නාක් මෙන්, එක් පිරිමියකු වෙතින් නික්මෙන්නේ තවත් පිරිමියකු වෙත ඇදී යාමටයි.
“මල් සුවඳකට බැඳි වරලස ඉනුව ලියේ” – ඇය මෙසේ පිරිමින් ඇසුරු කරන්නේ “ඉතාම සුළු” සතුටක් , ලාභයක් උදෙසා බව ඉන් ගම්ය වේ. චිත්රපට , නාට්ය වැනි දෘශ්ය කාව්ය වල දී කාන්තාවන් ගේ වරල මුදා හැරීම හරහා පිරිමියකු සමඟ යහන් ගත වීමට ඇගේ ඇති සූදානම සංකේතවත් වෙනවා.
පසු පටිගත කිරීමේ එන “මල්වර සුවඳ රැඳි වරලස ඉනුව ලියේ” යැයි ගතහොත් එයින් කියන්නේ මල්වර සුවඳ ගිලිහෙන්නටත් පෙරම (මල්වර වී වැඩි කලක් ඉක්ම යන්නට මත්තෙන්) කන්යාභාවය සිඳ ගත් බවකි.
ඒ පද සහ සමස්ත ගීයේ අර්ථය අතර නොගැලපීමක් හඳුනා ගත නොහැකි වුවත්, එක් අතකින් වඩාත් ත්රීව්ර වූ අරුතක් ඇත්තේ මුල් පදමාලාවේ වචන තුළයි. “පිළ් ගොමුවකින් පිළ් ගොමුවට ඇදුණු ලියේ -මල් සුවඳකට බැඳි වරලස ඉනුව ලියේ”
අනෙක් අතට පද රචකයා ජීවතුන් අතර නැති පසුබිමක, ගායකයා විසින්ම පද වෙනස් කිරීම සදාචාරාත්මක නොවේ. මේ වරද පණ්ඩිත් අමරදේව ගේ දෙවන පටිගත කීරීම් වල දී සුලබව දැක ගත හැකියි. ඒ සඳහා උදහරණයක් වෙනම සාකාච්ඡා කිරීමට ඉඩ තබා ගන්නේ ලිපිය දිගු කිරීමට අවශ්ය නැති හෙයිනි.
මගෙ හද මඬල ගීතය ගැන 14.08.019 වැනි දින මා ලියූ සම්පූර්ණ විචාරය පහතින් දක්වා තබේ.
**අවසානයට අජන්තා රණසිංහ, ප්රේමසිරි කේමදාස, පණ්ඩිත් අමරදේව එකතුවෙන් නිර්මාණය වී “හන්තානේ කඳු මුදුන සිසාරා” ගීතය සලකා බලමු.
“හන්තානේ කඳු මුදුන සිසාරා
පවනක් වී එන්නම්
ඔබේ සුවඳ රැඳි කුටිය සමීපේ
කුසුමක් වී ඉන්නම්”
අමරදේව කියන්නේ “මුදුන”නොව “මුඳුන යි. “කඳු මුදුන්” මිස “කඳු මුඳුන්” නැත.
එය උච්චාරණ දෝෂයක් හරහා බරපතල ලෙස භාෂාව විකෘත කිරීමකි. නමුත් එය අක්ෂර වින්යාසය තුළ ඇති වරදක් විනා , ස්වභාවික සංසිද්ධියක් වෙනස් කිරීම වැනි සංකල්ප දෝෂයක් නොවේ. සංකල්පීය දෝෂ මෙන් නොව, උච්චාරණ, ව්යාකරණ සහ අක්ෂර වින්යාසයේ ඇති වැරැදි, කාව්ය දෝෂ ගණයෙහි ලා නොසැලැකේ. නිදසුනක් ලෙස ඉර අවරින් නැගෙතැයි පැවසීම සංකල්ප දෝෂයකි. සකුරා මල් පිපිලා ගීතයේ “නිදිමත නැති වී හිරු පායා ඇත උමතු වෙසින් මහ රෑ යාමේ” යැයි පැවසීම දෝෂයක් ලෙස නොගන්නේ එය තරුණියක දකින විකාර රූපී සිහිනයක් ලෙස සැලැකෙන බැවිනි.
නමුත් අපහසුවකින් තොරව”කඳු මුදුන” යැයි පහසුවෙන් තාලය ඇල්ලිය හැකිව තිබිය දී, අමරදේව මහතා “කඳු මුඳුන” යැයි ගැයීම නොසලකා හැරිය නොහැකිය.
ගායක ගායිකාවන් විසින් පද වරදා ගයන්නට ඇතැයි සිතිය හැකි ඔබ දන්නා තවත් ගීත තිබේද?
මෙහි සඳහන් සියලුම ගීතවල මුල් පටිගත කිරීම සහ අවැසි තැන් වල පසු පටිගත කිරීම් පහතින් දක්වා ඇත.
අමා නයනාදරී සිරිවර්ධන
25.04.24
මෙල්බර්න් හිදීය
රොන්සුනු 