ලාංකේය සමාජ යථාර්තය පිළිබඳ විමසුමක්

Take Care

සම්මත​ නියම් ඇසුරකින් වෙන් කර ගැනීම උදෙසා අනියම්, අසම්මත යන විශේෂණ පද වලින් හැඳින්වෙන ස්ත්‍රී පුරුෂ සම්බන්ධතාවය ලංකාවේ සිනමා සහ නාට්‍ය ප්‍රේක්ෂකයන්ට අලුත් අත්දැකීමක් නොවේ​. චිත්‍රපට​, නවකතා, ගීත​ සහ නාට්‍ය වැනි විවිධ මාදිලියේ නිර්මාණ වල ප්‍රධාන තේමාව කොට ගත් අවස්ථා ඉතිහාසය තුළ අනන්තවත් ඇත. නමුත් ඒවායේ පොදු ලක්ෂණය ලෙස දකින්නේ විවාහක පාර්ශ්වය සපුරා නිදොස් කොට, අනියම් ඇසුරට යොමු වෙන බිරිඳ හෝ සැමියා සහ තුන්වැනි පාර්ශ්වය වරදකරුවන් බවට පත් කිරීමකි. අවසානයේ දී මම මුළාවේ වැටී වරදේ බැඳුණෙමි, විවාහක සැමියා ගේ හෝ බිරිඳ ගේ අගය වටහා ගත්තෙමි, අනෙක් පාර්ශ්වයට කලකම් පල දේ අබ සරණයි වැනි තැනකින් කතාව හමාර වේ. ඉන් එහා දෙයක් සිතන්නට නිර්මාණය ප්‍රේක්ෂකයාට ඉඩක් නොතබයි. මේ අතර ඉඳහිට ව්‍යතිරේක නොතිබුණා නොවේ.

“දැනට විකාශය වුණු කොටස් අනුව” මෙකී තේමාව පාදක කොට ගත් අතීත නිර්මාණ හා සංසන්දනාත්මකව ගත් කළ “Take Care”, අනියම් ඇසුරකට පෙළඹෙන පාර්ශ්වවල අභ්‍යන්තරික හේතු වඩා විවෘතවත් , සියුම්වත් මතුපිටට රැගෙනවිත් තිබෙන නාට්‍යයකි. මෙවැනි කතාවක් ළමා වැඩිහිටියන් නැරඹීමෙන් නම් කිසිදු පලක් නොවනු ඇත. බුද්ධිය හෝ උගත්කම නොව, දැනටමත් ලෝක විෂය පිළිබඳව දැනුම් තේරුම් ඇති, ජීවිතාවබෝධය හෙවත් ප්‍රඥාව වැඩූ වැඩිහිටියන්ට මිනිස් සිතේ ගූඨත්වය තව දුරටත් හඳුනා ගැනීමට මඟ විවර කරන, ඒ නිසාම ආනන්දනීය අත්දැකීමක් වනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු සහගතව සිටිය හැකි ලකුණු පෙන්නුම් කරයි.

නමුත් මේ සටහන නාට්‍යය ගැන කතා කිරීමට නොවේ. Take care ටෙලි නාට්‍ය තේමාව සටහනට පාදක වෙනවා පමණි. තවමත් විකාශය වී ඇත්තේ කොටස් පහක් නිසා නාට්‍යය විචාරීමට කල් වැඩියි. හැරත් මෙය “පීතෘ” හෝ “සුසුම් රස්තියාදුව” මෙන් නොවෙතැයි කාට නම් කිව හැකිද​? ප්‍රගතිශීලී මාවතක සේයාවන් මුල් කොටස් තුළින් විද්‍යාමාන කර, සියලු ප්‍රේක්ෂක බලාපොරොත්තු කඩ කරමින් අවසානයේ ඒවා නැවතුණේ ගැහැණිය සොඳුරු සුකුමාල ළඳ බොළඳ චරිතයක් විය යුතුය​, සමාජ අපවාදයට බියෙන් මුළු ගැන් වී සිටිය යුතුය, පිරිමියාගේ වුවමනා එපාකම් ඉටු කිරීමට ඇප කැප වී කටයුතු කළ යුතුය, සොඳුරු ගම ඇතහැර කොළඹට පැමිණීම සියලු ව්‍යසනයන්ට මුලය​ යන ගතානුගතිකව එන ප්‍රලාප තව දුරටත් තහවුරු කරමින්. පීතෘ මා හඳුනාගන්නේ “වීරයා ගෙදර ඇවිත්”, “ජීවිතයට ඉඩ දෙන්න” වැනි නිර්මාණ හරහා ප්‍රේක්ෂක වින්දනය නවමු ඉසව් කරා රැගෙන ගිය ආනන්ද අබේනායක ගේ දුර්වලම අධ්‍යක්ෂණයක් ලෙසිනි.

කිසිසේත්ම අලුත් අත්දැකීමක් නොවන කාම මිථ්‍යාචාරය​ සමාජය තුළ එදා සිට අද දක්වා වරින්වර කතාබහට ලක් වෙන නමුත්, අප මතුපිටින් දකිනවාට වඩා බෙහෙවින් සුලබ, කෙතරම් සුලබදැයි කියතහොත් ඇතැමුන් විවාහ වන්නේම සමාජීය තත්ත්වය රැක ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය මත සම්මත විවාහයක බැඳෙන අතරේ දී, තවත් පසෙකින් සිය ලිංගික ෆැන්ටසීන් අසම්මත බැඳීම් තුළින් යථාර්තයක් බවට පත් කර ගැනීමේ ඒකායන පරමාර්ථයෙන්දැයි සැක සිතෙන තරමට ශ්‍රී ලාංකිකයන් අතරේ දරුණු ලෙස ඔඩු දුවා ඇති ඉතාමත් සංකීර්ණ හේතු ඵල දහමක් මත ක්‍රියාත්මක වන සංසිද්ධියකි. මේ දක්වා නැරඹූ කොටස් අනුව නම් Take Care නාට්‍ය නිර්මාණකරුවන් සාකච්ඡාවට බඳුන් කරන්නේත් මේ සංකීර්ණ සංසිද්ධියේ එක් සීමාසහිත පැතිකඩක් පමණි.එහි ගැටළුවක් නැත​. ඕනෑම නිර්මාණයකට සීමාවක්, වපසරියක් තිබිය යුතුය. එය ඔක්කොම එක කැඳ හැළියේ දැමූ තවත් “කොඩි ගහ යට” කතාවක් විය යුතු නැත.

Sapiens සහ කාම මිථ්‍යාචාරය

අද ලෝකයේ විවාහ සංස්ථාවන් තුළ බහුලව දකින්නට ලැබෙන චපලත්වය සහ පරදාර සේවනයට හේතු ආදී කල්පික මිනිස් චර්යාවන් ආශ්‍රයෙන් ඉදිරිපත් කෙරෙන අවස්ථා සමාජ සංවාද මණ්ඩප තුළ නිතර දකින්නට ලැබේ. දීර්ඝ කාලීන දඩයම් යුගය තුළ දී මිනිසා ජානමය වශයෙන් එක් ලිංගික සහකරුවකුට සීමා වී සිටීමට පරිණාමනය වී නැතය යන්න ගෙනහැර දක්වන හේතු පාඨයයි. මේ තේමාව පිළිබඳ සංවාදයක් “Sapiens” කෘතිය තුළ ද හමු වේ. නමුත් එහි කතෘ Yuval Noah Harari ආදී කල්පික මානවයාගේ හැසිරීම් පාදක කොටගෙන එකිනෙකට ප්‍රති-විරුද්ධ න්‍යායන් දෙකක් ඉදිරිපත් කර තිබීම විශේෂත්වයක් ලෙස දකිමි. මා මේ කෘතිය වඩාත් ප්‍රිය කිරීමට හේතුවත් හරාරි ගේ ව්‍යායාමය පළමුව මතයක් නිර්මාණය කර පසුව එය සනාථ කිරීමට උත්සාහ කිරීමක් නොව​, ඇත්ත වශයෙන්ම සිදු වූයේ කුමක්දැයි සොයා බැලීමේ උනන්දුව සහ ඒ සඳහා මාර්ගය කෘතිය හරහා පාඨකයා වෙත විවර කර තිබීම වීමයි. පහතින් දැක්වෙන්නේ එම කෘතියේ දෙවැනි සහ තුන්වැනි වැනි පරිච්ඡේද වලින් උපුටා ගත් කොටස් වල සංක්ෂිප්ත පරිවර්තනයකි.

අවුරුදු දස දහස් ගණනක දඩයම් යුගය හා සැසඳීමේ දී, අවුරුදු 12,000 ක් තරම් වන කෘෂිකාර්මික විප්ලවයෙන් පසු යුගය ඇස්පිල්ලන් ගහන තරමේ නොසලකා හැරිය යුතු කාලයක් බව හරාරි කියා සිටී. නූතන මානවයාගේ චෛතසික ලක්ෂණ සහ චර්යාවන් කෙරෙහි පදනම වැටුණේ සාපේක්ෂව අතිශයින් දීර්ඝ දඩයම් යුගයේ දී බැවින්, මිනිස් මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය සහ චර්යාවන් වටහා ගැනීමට පූර්ව කෘෂිකර්මික යුගය තුළ දඩයමින් ජීවත් වූ මානවයාගේ මනස අභ්‍යන්තරයට කිඳා බැස එහි ක්‍රියාකාරීත්වය වටහා ගැනීම​ අතිශයින් වැදගත් බව එනයින් ඔහු අවධාරණය කර සිටී. අපගේ ආහාර පුරුදු, එකිනෙකා අතර ගැටුම්, සහ ලිංගිකත්වය යන මූලික ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි, අපේ ජාන වල ලියැවී, යටිසිතේ පැළපදියම් වී තිබෙන දඩයම් යුගයේ චර්යාවන්වල දැඩි බලපෑමක් ඇත.

Sapiens – පින්තූරය අන්තර්ජාලයෙන්

“Ancient Commune Theory”

මෙය සමාජය තුළ කාම සේවනය පිළිබඳව දඩයම් යුගයේ මිනිසා ගේ චර්යා ආශ්‍රයෙන් විෂය ප්‍රාමාණිකයින් විසින් ගෙන එන ජනප්‍රිය න්‍යායකි.

– මේ න්‍යායට අනුව අදීකාලීන මානව සමාජයේ එක් සහකරුවකුට/සහකාරියකට සීමා වූ න්‍යෂ්ටික පවුල් සංස්ථා (nuclear families) නොවීය. ස්ත්‍රියක් ජන සමූහයේ පිරිමින් රැසක් සමඟ සංවාසයේ යෙදුණු අතර පිරිමින් ද එසේම වෙයි. මේ තමන් ගේ දරුවායැයි හඳුනා ගැනීමට අවශ්‍ය දැනුම හෝ අවස්ථාව සමූහයේ පිරිමින්ට තිබුණේ නැත. සමූහයේ වැඩිහිටියන් සියලු දෙනා දරුවන් බලා හදා ගැනීමේ කාර්යයේ නිරත විය. හරාරි එම මතය වෙනුවෙන් ජානමය වශයෙන් මිනිසාට කිට්ටු බන්ධුතාවයක් ඇති ඇතැම් වානර විශේෂවල සහ වර්තමානයේ පවා ලොව ඇතැම් සංස්කෘතීන් තුළ පවතින බහු-භාර්යා/බහු-පුරුෂ ලිංගික චර්යාවන් ගෙනහැර දක්වනවා.

– මෙයට​ සහයෝගය දක්වන්නවුන් කියා සිටින්නේ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ සාමූහික වශයෙන් ලිංගික සේවනයට හුරු වී සිටි මිනිසාට එක් ලිංගික සහකරුවකුට සීමා වී ගත කරන දිවිය ඔහුගේ ජීව විද්‍යාත්මක මෘදුකාංගය හා කිසිසේත්ම අනුකූල නොවන බවයි. අද ලෝකයේ විවාහ සංස්ථාවන් තුළ පරදාර සේවනය බහුල වීම සාමාජීය පෙළැඹවීම හේතු කොටගෙන ජීවිත කාලය පුරා එක් ලිංගික සහකරුවකු කෙරෙහි බැඳී සිටීමෙන් නිර්මාණය වන කෘත්‍රිම දිවි පැවැත්ම, ඇතුළත ජාන සැකැස්ම හා එකඟ නොවීමේ ප්‍රතිඵලයකි.

මෙම න්‍යාය සංවාද මණ්ඩප තුළ දී බොහෝදෙනා ඉදිරිපත් කරන මතය හා සම්පාත වේ.

Eternal Monogamy Theory

– මෙය ඉහතින් ප්‍රකාශිත න්‍යායට ප්‍රතිපක්ෂ මතයයි. ඉදිරිපත් කරන විද්වත් පාර්ශ්වය කියා සිටින්නේ එක් සහකරුවකුට පමණක් සීමා වූ කුටුම්බ සංරක්ෂණය (nuclear families) දඩයම් යුගයේ අප මුතුන්මිත්තන් ගේ සමාජ හර පද්ධතිය තුළ පැවති පොදු සම්මතය වූ බවකි.

– බොහෝ සංස්කෘතීන්වල පති-පතිනි වෘතය ආරක්ෂා කිරීමට බැඳී සිටින්නේත්, විවාහ සංස්ථාව සමාජ සම්මතය වී (norm) ඇත්තේත්, possessive සහ ඊර්ෂ්‍යා සහගත සහකරුවන් සිටින්නේත් අපගේ පූර්වජයන්ගේ ජාන සැකැස්ම එසේ සිදු වී ඇති හෙයින්යැයි ඔවුන් සිය මතය සනාථ කිරීම පිණිස කියා සිටී. ඔවුන්ට අනුව බහුපුරුෂ බහුභාර්යා සේවනය ජාන සැකැස්මට අනුකූල නොවන​ විකෘතියක් විය යුතුය​.

කෙසේ වෙතත් ආදිකාලීන​ බහු-පුරුෂ , බහු-භාර්යා සාමූහික ලිංගිකත්වය සහ සදාකාලිකව එක් ලිංගික සහකරුවකුට සීමා වීම යන මේ මත දෙක අතර විවාදය පවතින්නේ දුර්වල සාක්ෂි පදනම් කරගෙන බැවින් ඒවායේ නිරවද්‍යතාවය මැන ගැනීම අපහසු වී තිබේ.

Cognitive Revolution and Imagined Reality

අවුරුදු 70,000 ට පෙර cognitive revolution සිදු වූ තැන් සිට මිනිසා ගේ සිතීමේ ශක්තිය දියුණු වී පංචේන්ද්‍රිය සීමාවේ දකින භෞතික යථාර්තයට එහා කල්පිත​ යථාර්ථයන් ගොඩ නැගීමේ හැකියාව ලද්දේය. කල්පිත හෝ මායා යථාර්ථයන් නිර්මාණය කිරීමේ ක්‍රියාවලියේ දී ඔහු මෙවලම කොට ගත්තේ භාෂාවයි. නිර්මාණාත්මක භාෂාව භාවිතයෙන් සංකල්ප, ප්‍රබන්ධ, පුරාණෝක්ති ආදී කල්පිත​ යථාර්ථයන් ගොඩ නැංවීමට උත්සුක විය.එදා සිට මානව සමාජයේ හර පද්ධතිය විවිධ කල්පිත සහ ප්‍රබන්ධ මත පදනම් වී තිබේ​. කුටුම්බ , ව්‍යාපාරික ආයතන, ආගමික සංස්ථා සහ සංස්කෘතීන් තුළ සාමූහික අනන්‍යතාවයේ (collective identity) පදනමත් කුමක් හෝ මිථ්‍යා විශ්වාසයකි, ප්‍රබන්ධයකි හෙවත් කල්පිත​ යථාර්ථයකි. උදාහරණ ලෙස රජ්‍යයක් හෝ ආයතනයක් තුළ නීතිමය ප්‍රබන්ධයක් (legal fiction) ලෙස සැලකිය හැකි ව්‍යවස්ථාවකට අනුව මිනිසුන් එකිනෙකා සාමූහික වගකීමකින් බැඳී අන්‍යොන්‍ය සහභාගීත්වයෙන් කටයුතු කරයි. එය කල්පිතයක් වන්නේ අද්‍රව්‍යමය සම්මුති සත්‍යය තුළ පමණක් පවතින නීති මාලාවක් වී ඒ වටා සාමූහිකත්වය ගොඩ නැගෙන බැවිනි. ආගමික සංස්ථා තුළ දී මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරන ලද යථාර්තවාදී නොවූ විශ්වාස පද්ධතියක් වටා මිනිසා ගේ සාමූහික යාන්ත්‍රණය ක්‍රියාත්මක වේ.

අදාළ කල්පිතය හෙවත් ෆැන්ටසිය වෙනස් කිරීමෙන් මවා පෑ යථාර්ථය වෙනස් වී , එකී මායා යථාර්ථය වටා සන්ධානගතව සිටින මිනිසුන් ගේ​ අන්‍යෝන්‍ය ක්‍රියාකාකරකම් ද ඒ අනුව වෙනස් වීම් වලට භාජනය වීම මේ සියලු සංස්ථා ෆැන්ටසියක් මත ගොඩ නැගීම නිසා සිදුවෙන තවත් සංසිද්ධියකි. Cognitive revolution එකෙන් පසුව ජාන සැකැස්මේ වෙනසක් සිදු නොවීත් හුදෙක්ම නිර්මාණාත්මක ආවේශයන් ගැනීමේ හැකියාවද මිනිසාට ලැබිණි. නූතන මානවයාගේ සාර්ථකත්වයේ රහස වූයේත් මේ නිර්මාණාත්මක ආවේශය හරහා වෙනස් වන සමාජ සංස්කෘතීන් තුළ පවතින මනෝ මූලික ව්‍යාජ යථාර්ථයන්ට (imagined reality) ඉක්මනින් හැඩ ගැසීමේ හැකියාව බව හරාරි පවසනවා.

Cognitive Revolution and Sexuality

හරාරි අවසානයේ දී ඉදිරිපත් කරන තර්කය අපගේ මාතෘකාවේ දී සෑහෙන්න​ වැදගත්. ​ ලිංගික චර්යාවන් සම්බන්ධයෙන් ආදීකාලීන මානව හැසිරීම් අප සිතනවාට වඩා බෙහෙවින් සංකීර්ණ , පුළුල් පරාසයක පැතිරී තිබිය යුතු බවත් , ඒ බොහෝ කරුණු අනාවරණය නොවූ මට්ටමින් සැඟ වී පැවතිය හැකි බවත් ඔහු කියා සිටිනවා. මිනිසාගේ සිතීමේ ශක්තිය සහ තර්කනය දියුණු වී නිර්මාණාත්මක හැකියාව වර්ධනය වූ (cognitive revolution) තැන් සිට ඔවුන්ගේ ස්වභාවික ජීවන රටාව මේ යැයි පෙන්විය හැකි එක් විශේෂිත හැසිරීමක් මානවයන්ට නොතිබිණි. තිබූයේ සිත්තරකු ගේ වර්ණ ඵලකයක් මත ඇඳි සායම මෙන් වෛවර්ණ වූත් විචිත්‍ර වූත්, අනේක විධ සංස්කෘතිකමය තේරීම් ගොන්නක් පමණි.

ලාංකේය ජන සමාජය තුළ කාමසේවනය

මෙය ලාංකික ජන සමාජය තුළ කාම සේවනය සම්බන්ධයෙන් නිරීක්ෂණය වන දේ හරාරි ගේ මතවාද හා ගැලපීමට උත්සාහ කිරීමක් නොවේ. නමුත් අප සමාජය තුළ කාම මිථ්‍යාචාරය මෙතරම් සුලබව පැතිරීම සඳහා හේතු සොයා යාමේදී Sapiens කෘතියේ සඳහන් කරුණු දැන සිටීම ප්‍රයෝජනවත් වනු ඇති හෙයින් සඳහන් කෙළෙමි.

පුරාණයේ සිට අපේ සමාජය තුළ කිසිසේත්ම නැවුම් නොවූ මාතෘකාවක් වූ කාම මිථ්‍යාචාරය නැතහොත් පරදාර සේවනය​ සංස්කෘතීන් මිශ්‍ර වීම වේගවත් වෙද්දී වඩාත් සංකීර්ණ හැඩයක් ගත්තේද යන්න සාමාජීය ගැටුම් නිරීක්ෂණය කිරීමේ දී මතුවෙන ගැටළුවකි. තමන් ඉදිරියේ අනේකවිධ අවස්ථා දර්ශනය වන මිනිසාට​ ෆැන්ටසි නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාව කිහිප ගුණයකින් පුළුල් විය​. ෆැන්ටසි නිර්මාණය කරන්නා එතැනින් නොනැවතී ඒවා යථාර්ථයක් බවට පත් කර ගැනීමේ ආශාවෙන් ලුහුබඳියි.

විවාහක කාන්තාවක හෝ පුරුෂයකු විවාහයෙන් පිට​ සම්බන්ධතා පවත්වා ගැනීම කෙරෙහි බලපාන හේතුව මේ යැයි එක් විශේෂිත හේතුවක් පෙන්විය නොහැකි වේ. එය පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට වෙනස් වේ. අනියම් ඇසුරකට යොමු වන්නේ විවාහක සහකරු හෝ සහකාරිය තුළ කැපී පෙනෙන දුර්වලකමක් හේතු කොටගෙන මානසිකව තනි වන්නන් හෝ පීඩා විඳින්නන් පමණක් ම නොවීම විශේෂත්වයකි. Take care කතාවේ මෙන් නොව, පරදාර සේවනයට නැඹුරු වූවන්ට ඒ සඳහා හේතුවක් සැපයීමට අසමත් වන අවස්ථා අනන්ත තිබිය හැකියි. නමුත් හේතුවක් නැත්තේමත් නැත. හුදෙක්ම නිතරම වෙනසක් සොයා යාමේ නොතිත් ආශාවෙන් මඬනා ලද සිතුවිල්ලේ සිට, පෙමින් වෙළී බැඳී වසර ගණනාවක ඇවෑමෙන් සුවිශේෂී සංවේදී නිලයක් උත්තේජනය කරන පිටස්තරයකු අහඹු ලෙස මුණ ගැසීම දක්වා විවිධකාර වූ අවස්ථා ගණනාවක් මේ තුළ තිබිය හැකියි. මේ විවිධාකාර වූ අවස්ථාවන් තුළ පොදු සාධක කිහිපයක් දකිමි. ඒ ෆැන්ටසි නිර්මාණය කිරීමේ ලා මිනිසා තුළ පවතින දක්ෂතාවය, නිතර වෙනස් වන සුළු සිත සහ විවිධත්වයට ඇති සහජාශාවයි.

සමාජය විනිවිද දැකීමේ උත්සාහය ඇති රැඩිකල් නිර්මාණකරුවකු වූ චින්තක ගීතදේව අපේ සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතිය තුළ බොහොමයක් කුටුම්බයන්හි ඇතුළත කතාව සුප්‍රකට ප්‍රේම වෘතාන්තයක් වූ ටයිටැනික් චිත්‍රපටය ආශ්‍රයෙන් මෙසේ ගීතකයට නංවනවා.

“ටයිටැනික් නැව ගිලුණේ නෑ
අයිස්පරයක වැදුණේ නෑ
මැරුණ් නැති හින්දා
ජෑක් රෝස් බැන්දා”

ටයිටැනික් කතාවේ නැව යම් හෙයකින් නොගිලී තිබුණේ නම්, ජැක් නොමැරී දිවි රැක ගත්තා නම්, ජැක් සහ රෝස් ආදර කතාව විවාහයෙන් කෙළවර වූයේ නම්, එතැන් සිට ඔවුන්ගේ ජිවිතය කෙසේ ගලා යාවිද? යන ප්‍රශ්නය ඔහු එහිදී මතු කරනවා. එතැන ඇත්තේ “what if” කතාවකි.

“ජැක් හොඳට බොනවා
ජැක්ට බඩ එනවා
ව්‍යාඝ්‍රාවෙන් ලොරි අරන්
දෙව්ලොවට යනවා”

සාම්ප්‍රදායික යුග ජීවිතය තුළ ජැක්ගේ චාර්යාව එසේ වෙද්දී, රෝස් කුමක් කරනු ඇද්ද?

“රෝස් බත් කනවා
රෝස් නිදියනවා
සෙක්සි සාදුගේ බණ අහන්නට
අසපුවට යනවා”

ඔහු එසේ පද කිහිපයකට ගොනු කළේ අපේ සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතිය තුළ බොහොමයක් කුටුම්බයන්හි ඇතුළත යථාර්තය යි. විවාහ ජීවිතය ආදර කතාව තරම් සුන්දර නොවේ. පෙමින් වෙළී විවාහ වී වසර කිහිපයක ඇවෑමෙන් බීමත්කම නිසා බෙලහීන බවට පත් වන ස්වාමියා ලිංගික උත්තේජක භාවිතයෙන් වෙනත් කාන්තාවන් සොයා ඇදෙද්දී, සිය අභ්‍යන්තරික චිත්ත චික්ෂෝපයට, ඉච්ඡා භංගත්වයට​ මූල හේතුව යටපත් කර ගැනීමට පොළඹවන සංස්කෘතික රාමුවක් තුළ තනි වූ මැදිවියේ භාර්යාව සැනසුම සොයා ධර්ම මාර්ගයේ යන්නී, ඇත්ත වශයෙන්ම කරන්නේ උඩුකය නිරාවරණ භික්ෂූන් ගේ දැකුමෙන් සිය අතෘප්තිකර ලිංගික ආශාවන් සන්තර්පණය කර ගැනීමකි යන්න මේ ගීතයෙන් ප්‍රකාශිත අර්ථය යි. මෙයද රසික සිත් ඥානනය කරවන​ තවත් එක් නිර්මාණයක් පමණි. පූර්ණ සත්‍යය මේ තුළ ද නොවිය හැකිය.​

මිනිසුන් මුදල්, නිලතල, තනතුරු, රූපය වැඩි වර්ධනය කර ගැනීම සහ දැනුම හරහා බලය අත්පත් කර ගැනීමට උත්සාහ කරන්නේත් මූලික අවශ්‍යතා ඉටු කර ගැනීමට අවශ්‍ය වන බැවිනි. ආහාර, ඇඳුම් පැළඳුම්, යාන වාහන සහ නිවාස වලට අමතරව විරුද්ධ ලිංගික ආකර්ෂණය දිනා ගැනීම ද ඒ අතර වේ. සමලිංගිකයන්ටත් මෙකී කාරණය අදාළ වනු ඇත​.

ඇතැමුන් වින්දනය ලබා ගැනීමට අමතරව, තමන් සතු බලය උරගා බැලීමේ ක්‍රමෝපායයක් ලෙසත් අනියම් ඇසුරකට පෙළඹෙන අවස්ථා නිරීක්ෂණය වේ. මේ සඳහා වැඩිමනත් නැඹුරු වන්නේ තමන් විසින් අත්පත් කරගත් යම් සිවිල් බලයක් ඇතැයි විශ්වාස කරන විවාහක පිරිමින් ය.

Take care කතාවේ මෙන් ස්වාමියා ගේ හැඟීම් සහ ලිංගික ෆැන්ටසි වටහා නොගෙන, ගෙදර දොර වැඩකටයුතු නොපිරිහෙලා ඉටු කිරීමේ අප්‍රමාදී සාම්ප්‍රදායික ගෘහණියක ගේ භූමිකාව කෙරෙහි පමණක් සැලකිලිමත් වන විනීත තැන්පත් බිරින්දෑවරුන් සැමියා අන්‍ය ස්ත්‍රීන් කරා යාමට වග කිව යුතු යැයි පැවසීම සම්පූර්ණ සත්‍යයෙන් තොර කතාවකි.

කොහොමත් මෑතක සිට කාන්තාවන් සමාජය ඉදිරියේ යම් විනයක් ඇතිව කටයුතු කිරීම පිරිමින් විෂයෙහි බෙහෙවින් උදාසීන චර්යාවක් ලෙස හෙළා දකින්නටත්, පිරිමින් වසඟ වන්නේ විනීත ගති පැවතුම් වලට නොව, වැඩි උගත්කමක් නැති, පැල්පත්වාසී ජනතාව අතර බෙහෙවින් ප්‍රචලිත භාෂාවෙන් ප්‍රසිද්ධියේ කතා කරන ගැහැණුන් වෙත බව හුවා දක්වන ප්‍රවණතාවයක් ඇතැම් ටෙලි නිර්මාණ තුළ කැපී පෙනෙන මට්ටමින් වැඩි වර්ධනය වී තිබේ. යසෝදරාවන් විවාහ කරගෙන, ෆැන්ටසි ක්‍රියාවේ නැංවීමට එවැනි අඹුවන් සොයා යාම ලංකාවේ පොදු පිරිමියා අතර සුලබ වීම එකී ප්‍රවණතාවයට හේතු විය හැකි නමුත්, නූගත් බව සහ අවිනීත චර්යාවන් ප්‍රවර්ධනය කිසිසේත්ම යහපත් තත්ත්වයක් නොවේ.

Take care කතාවම ගත්තොත්, වාසුල සහ සටන්කාමී චරිතයක් වූ මේනකා ලිංගික ෆැන්ටසි ගැලපෙන​ විවාහක සහකරුවන් වී සිට වසර ගණනාවකට හෝ පසුව වාසුලට අසෙනි වැනි විනීත ගති පැවතුම් ඇති කාන්තාවක මුණ ගැසී ඈ කෙරෙහි සිත ඇදී යා නොහැකිද? එවැනි දේ සිදු විය නොහැකිද​? පරදාර සේවනය සඳහා බලපාන හේතු මේ යැයි එක හෙළා පැවසිය නොහැකි බවත්, සංකීර්ණ තලයක ඇති බවත් පැවසුවේ එබැවිනි.

ඇතැම් කාරණා වලදී මතුපිටට අනාවරණ නොවී පවතින දේ රහසිගතව එසේම පැවතීමට ඉඩ හැරීම වඩා ඥානාන්විත ද​ එසේ නැතහොත් මතුපිටට ගෙනැවිත් මිනිස් සිතේ ගූඨත්වය අවබෝධ කරගෙන ඥානවිභාගයෙන් පිළිතුරු සොයා ගැනීම වඩා ප්‍රතිඵලදායක ද යන්න නම් තරමක උභතෝකෝටිකයකි. මිනිස් සිතේ සැබෑ තතු මතුපිටට රැගෙන ඒම සමාජය නොසන්සුන් වී සාමූහික ක්‍රියාකාරකම් බිඳී යාමට හේතු විය හැකිය​. නමුත් සත්‍යය මතුපිටට රැගෙන නොඒම එය කවදා හෝ මතු වී ඊට වඩා අනිටු ඵල විපාක අත් කර දෙනු ඇත​. කුටුම්බ සේවනය තුළ දකින කාම මිථ්‍යාචාරය සම්බන්ධයෙන් ද එම ගැටළුව පැන නඟී.

කුටුම්බ, සංස්ථාපිත ආයතන සහ සංස්කෘතීන් තුළ මිනිසාගේ ඒකරාශී වීමේ පදනම imagined reality එකක් හෙවත් මනෝ මූලික ව්‍යාජයක් ය යන වැටහීම ලද හැටියේ මේ සියලු සංස්ථා බිඳ වැටී සාමූහිකත්වයට බාධා පැමිණිය යුතුය. එය එසේය කියා මිනිසා ෆැන්ටසි නිර්මාණය කිරීම හෝ ඒවා ලුහුබැඳ යාම නතර නොකරයි. ඒ නිසාම මෙවැනි නිර්මාණ බිහි වීම නතර වන්නේවත් ඒ වටා ගොඩ නැගෙන කතා බහ සිදු නොවී තිබෙන්නේවත් නැත. එසේ වූ කළ මේවා තුළ පවතින ෆැන්ටසිය දකින මිනිසා ඒවා වෙනස් කරමින් යන ගමනේ දී, පවතින කල්පිතයට වෙනස් යථාර්තයන් ගොඩ නැඟී ඒ නව සමාජ යථාර්තයට යෝග්‍ය පූර්වයෙන් තිබු සම්මතයට වඩා වෙනස් පොදු සම්මත නිර්මාණය විය හැකිය. ඒ නව සම්මතය වටා ඒකරාශී වී සාමූහිකව ක්‍රියා කිරීමේ අවස්ථාව මිනිසාට ලැබේ. මෙවැනි නිර්මාණ සහ ඒ වටා ගොඩ නැගෙන කතා බහ නව සම්මුතීන් නිර්මාණය වන දිශානතිය තීරණය කිරීමට උදව් වේ.

බටහිර ලෝකය, මිනිස් සමාජයේ නව ප්‍රවණතා අනුව ගොඩ නැඟුණු, පවතින සමාජ යථාර්ථය මැනවින් සැලකිල්ලට ගෙන ඊට සරිලන විසඳුම් සොයා ගනිද්දී , පොදු සම්මත වෙනස් කරමින් සාර්ථක ගමනක යෙදී සිටිද්දී, ලාංකීය ජනතාව​ නූතන මිනිසාගේ අවශ්‍යතා සහ සමාජ යථාර්ථය ප්‍රමාණවත් ලෙස වටහාගෙන ඇති බවක් තවමත් දකින්නට නැත. ඒ වෙනස්වීම් වලට නිසි ප්‍රතිචාර දක්වන්නේත් ඉතාම මන්දගාමීවයි. බොහෝ විට විසඳුම් ලෙස ගෙන එන්නේත් දහම් අධ්‍යාපනය ප්‍රචලිත කිරීම වැනි පය බරවායට පිටිකර බෙහෙත් බඳින පිළියමකි. ඔවුන් තවමත් අනාදිමත් කාලයක සිට පැවත එන ව්‍යාජයක් සංස්කෘතිය ලෙස සලකා කරපින්නා ගත් ගමනක යෙදී සිටී.

“තොල් අග මඳහස දල්වා ප්‍රාර්ථනා මල් පිබිදෙයි
ලෝකය උඩු යටිකුරු වී ප්‍රාර්ථනාවන් වැළලෙයි
සැමදා දුක සැමදා සැප නොමැති ලෝකයේ
සිනහ නැඟෙයි කඳුල නැඟෙයි එයයි ජීවිතේ”

අමා නයනාදරී සිරිවර්ධන
17.06.24

ටෙලි නාට්‍ය රූපරාමු උපුටා ගත්තේ සිනමාවේදීන් සමූහයේ සටහනකිනි. අනෙක් පින්තූරය අන්තර්ජාලයෙන්.

ටයිටැනික් නැව ගිලුණේ නෑ – අයිස්පරයක වැදුණේ නෑ

මතභේදයට තුඩු දිය හැකි සමාජ විරෝධාකල්පයක් රැගත් ගීතයකි.  මුලින්ම අසන්නට ලැබුණේ ලැබුණේ 2013 වර්ෂයේ දී මැද භාගයේ දී පමණ වේ. සටහනක් ලියා පළ කිරීමේ අදහසක් මුලින්ම​ ඇති වූයේ  පහුගිය මාස දෙක තුනකට පෙර සමාජ මාධ්‍ය කැළැඹූ සිදු වීම් කිහිපයක් හේතුවෙනි. සමාජය විනිවිද දැකීමේ උත්සාහය ඇති රැඩිකල් නිර්මාණකරුවෙකු වූ චින්තක ගීතදේව අපේ සිංහල බෞද්ධ  සංස්කෘතිය තුළ බොහොමයක් කුටුම්බයන්හි ඇතුළත කතාව සුප්‍රකට ප්‍රේම වෘතාන්තයක් වූ ටයිටැනික් චිත්‍රපටය ආශ්‍රයෙන් මෙසේ ගීතකයට නංවනවා. දෙදෙනෙකු විවාහ වී ජීවිත යථාර්ථයට මුහුණ දීමේදී ලබන අත්දැකීම්, ඔවුන් ගේ ආදර කතාව තරම්​ සුන්දර නොවන බවට පණිවිඩයක් මෙ තුළින් ලබා දේ.

“ටයිටැනික් නැව ගිලුණෙ නෑ
අයිස්පරයක වැදුණෙ නෑ
මැරුණ් නැති හින්දා
ජැක් රෝස් බැන්දා”

ටයිටැනික් නැව ගිලුණේ නැතැයි උපකල්පනය කළ හොත්, එතැන් සිට ඉදිරියට කතාව කෙසේ දිග හැරේවි ද​? ජැක් සහ රෝස් ප්‍රේම වෘතාන්තය විවාහයෙන් කෙළවර වූයේ නම් එතැන් සිට  ඔවුන්ගේ ජිවිතය කෙසේ ගලා යාවිද? ඉන් පසුවත් දෙදෙනා ගේ සරා සොඳුරු ප්‍රේමය කිසිදු විපර්යාසයකට භාජනය නොවී, පෙර ලෙස එලෙසම පවතීවි ද​?  යන ප්‍රශ්නය ඔහු එහිදී මතු කරනවා. මෙහි ඇත්තේ “what if” කතාවකි.

ආදර කතාව , විවාහයකින් කෙළවර වී , සැබෑ ලෝකයට පා තැබු තැන් සිට​ දෙදෙනා එක ගෙදර දෙදෙනෙකු ලෙස ජීවත් වෙන ආකාරය චරිත දෙක වෙන් වෙන්ව ගෙන පෙන්වා දෙනවා.

“ජැක් හොඳට බොනවා
ජැක්ට බඩ එනවා
ව්‍යාග්‍රාවෙන් ලොරි අරන්
දෙව්ලොවට යනවා”

පුරුෂයා බීමට ඇබ්බැහි වෙනවා, අන් කාන්තාවන් ගේ පහස පතා යනවා. කල් යාමේ දි බීමත්කම නිසාම​, ඔහු ගේ පුරුෂ ශක්තිය හීන වී ගිය ද , ඔහු තුළ පවතින කාමාශාවන් ගේ අඩුවක් වන්නේ නැත. එතැන දී කාන්තාවන් සමඟ සුරතාන්තයට යාම සඳහා ඔහුට​ ගෙන්වන්නේ  “ව්‍යාග්‍රා”ව යි.

වැදගත්ම කතාව එන්නේ විවාහක කාන්තාව ගේ ඉරණම ඇතුළත් දෙවන අන්තරා කොටස තුළ යි. එහි දී පද රචකයා අපේ සමාජයේ බොහෝ දෙනෙකු තේරුම් ගැනීමට අසමත් වන​, තේරුම් ගැනීමට නොකැමැති අමිහිරි සත්‍යයක් පවසනවා. ලිංගික උත්තේජක භාවිතයෙන් හෝ විවාහක පුරුෂයා සිය ආශාවන් සංසිඳුවා ගනිද්දී කාන්තාවට සිදු වන්නේ කුමක් ද​?

“රෝස් බත් කනවා
රෝස් නිදියනවා
සෙක්සි සාධුගෙ බණ අහන්නට
අසපුවට යනවා”

නමුත්, රුව අඩු වුණු පමණින් හෝ රුව රැක ගැනීමට ඇති උනන්දුව අඩු වුණු පමණින් හෝ කාත්නාව තුළ පවතින රාගික හැඟීම් ලෙහෙසියෙන් යටපත් වන්නේ නැත. ඒත් ප්‍රශ්නය නම් ඈ වෙත සිය සැමියා ගේ පහස පමණක් නොව, වෙනත් පිරිමියකුගේ ආකර්ෂණය ද නොලැබී යාමයි. ‍ආකර්ෂණය ලදත් ඒවා හඹා යාම අපේ සංස්කෘතික පරිසරය තුළ දී පිරිමින්ට මෙන් පහසු අවසරය කාන්තාවන්ට නොලැබේ. එතැන දී ඇය ධර්මය වෙත යොමු වන්නේ සිය සිතෙහි පවතින ඉච්ඡාභංගත්වය සමනය කර ගැනීම පිණිස ය. පන්සල් පල්ලි යමින් බණ අසන්නේ රාගයෙන් ඇවිස්සුණු සිතට පිළියමක් ලෙසින් බව ඇතැම් විට ඇය ද නොදැන සිටිනවා විය හැකියි. බණ අසමින් ජීවිතයේ දුක , අනිත්‍යය මෙනෙහි කර ආශාවේ ගිනිදැල් යටපත් කර ගැනීමට උත්සාහ කළත්, ආශාවන් කියන දේ ඒ තරම් ලෙහෙසියෙන් යටපත් කළ හැකි නොවේ. සිය අභ්‍යන්තරික චිත්ත චික්ෂෝපයට මූල හේතුව යටපත් කර ගැනීමට පොළඹවන සංස්කෘතික රාමුවක් තුළ තනි වූ මැදිවියේ භාර්යාව සැනසුම සොයා ධර්ම මාර්ගයේ යන්නී, ඇත්ත වශයෙන්ම කරන්නේ උඩුකය නිරාවරණ භික්ෂූන් ගේ දැකුමෙන් සිය අතෘප්තිකර ලිංගික ආශාවන් සන්තර්පණය කර ගැනීමකි. තමන් ආගමික ස්ථාන කරා යන්නේ එහි වාසය කරන​ හිමිවරුන් ගේ කඩවසම් දේහය දෙස බලමින් ලිංගික ආශ්වාදයක් ලැබීමට බව ඇය ද නොදැන සිටීම ඛේදයකි. නමුත් ඇත්ත වශයෙන්ම යටි සිතෙන් ඇය බලාපොරොත්තු වන්නේ රාගය සිංසිඳුවා ගැනීමේ උපක්‍රමයක්. ඇයගේ  ක්‍රියාව මතුපිටින් දකින්නන් විසින් ධර්ම මාර්ගයේ යාමක් යැයි සිතා බොහෝ විට​ රැවටෙනවා.

මෙතැන දී “සෙක්සි සාධුගෙ බණ අසන්නට” යන පද කොටස​ රූපකයක් ලෙස ගෙන, වෙනත් ආගම් සම්බන්ධයෙන් ද අදාළ කර ගත හැකි නමුත්, අල්පේච්ඡතාවයට​, විනෝදයෙන් ඈත් වීමට​ වැඩි පෙළැඹවීමක් කෙරෙන්නේ බෞද්ධ සංස්කෘතිය තුළ යි.

මෙය අපේ රටේ පන්සල් පල්ලි යමින් දහමට නැඹුරු ජීවිතයක් ගත කරන බව කියන බොහෝ දෙනෙකු තුළ පවතින බියකරු සත්‍යයකි. හැමෝ ම නොවිය හැකියි. ඒත් එවැන්නන් ඕනෑ තරම් සිටී. හැමෝම නොවේයැයි කියූ හැටියේ හැමෝම ඒ ගොඩට තල්ලු වීමෙන් ගැටළුවට විසඳුමක් ලැබෙන්නේ නැත​. ලංකාවේ සංස්කෘතික පරිසරය තුළ ජීවිතය වින්දනය කිරීම හෙළා දැකීම​, ඒ සඳහා ක්‍රම සංස්කෘතික පද්ධතිය තුළ නොවීම​, පවතින මාර්ග පවා අහුරා දැමීම, ඒවාට වැට කඩොළු බැඳීම,​​ මෙවැනි ඛේදවාචකයන්ට හේතුව යි. පුරුෂෝත්තමවාදී සමාජයේ පිරිමියා කෙසේ හෝ සිය පවස නිවා ගන්නට ක්‍රමයක් සොයා ගත්ත ද, ශිෂ්ට යැයි කියන සමාජ ක්‍රමය තුළ ​අසරණ වන්නේ ගැහැණිය යි. විවාහ වී දරුවන් ලැබ අවුරුදු 30-35 පසු වුණු හැටීයේ කිමෝනා හැඳ, නිවසට සිර වී සිටින ගැහැණියක දකින්නට කැමැති සමාජයක මතුපිට කෙසේ වෙතත් , සැබෑ ඇතුළාන්තය මේ ගීතයේ හැඩය ගැනීමට වැඩි ඉඩ ප්‍රස්ථාවක් පවතිනවා.

සමාජ විරෝධී ආකල්පයක් ගැබ් වුණු ගීතයක් සේ පෙනුණ ද​, නිතර දෙවේලේ ඇහෙන පුවත් වාර්තා අනුව ත්, සමාජයේ ගැවසෙන විට ලැබෙන අත්දැකීම් අනුවත් බලද්දී, සම්පූර්ණයෙන් අසත්‍යයැයි බැහැර කළ නො හැකි බවක් ද හැඟේ. අපේ සිංහල බෞද්ධ  සංස්කෘතිය තුළ බොහොමයක් කුටුම්බයන්හි ඇතුළත යථාර්තය ගීතයකට නැංවූ අවස්ථාවක්‌ ලෙස සැලැකිය හැකියි.

මුල පටන් අග දක්වා එකම පුරුෂයකු සහ ස්ත්‍රියක ගෙන් සෑහී ගත කළ ජීවිත ගැන බුද්ධ කාලීන සමාජයේ සිටි නකුල මාතා , නකුල පිතා කතාවේ දී අසා ඇත්තෙමු. “මිදිද ඇඹුල් වන ලොවක කෙසේ – දිගුකල් වසමුද රන් රස සේ” යැයි, සුනිල් ආරියරත්න පද සංකල්පනාවක් නන්දා මාලිනී මහත්මිය ගැයුවේ සැබෑ ලොව තුළ සැවොම නකුල මාතාවරු, නකුල පිතෘවරු නොවන හෙයිනි​.

ඒ අතරම​,
“සුරඟන රූ සිරි දුටිමි හැඳින්නෙමි – සිත් ලෙස දෙනුවන් බඳුන් පුරා
හඳුනන මගෙ හද ගත් කළණිය – මට නුදුරුයි සුරඟුනට වඩා”

යැයි සිය සිතැඟි වල තත්‍ය ස්වභාවය නොවලහා හෙළි කරන පෙම්වතුන්/ස්වාමි පුරුෂයන් ද නැත්තේ නොවේ. කෙසේ වෙතත්, මෙය​ බොහෝ කාන්තාවන් සැනසීම පිණිස සිහිපත් කරන​ ගීතයක් බව ද අප අමතක නො කළ යුතු ය​.

භාතිය සන්තුෂ් සින්දු කියා ගන්න බැරි කමට සාදා ගත් ආකෘතිය​ට​ වඩා මේ ගායනයේ යම් කිසි ගැම්මක් ඇහෙනවා. මෙහි ගායක​ චින්තක ගීතදේව​ උගුරෙන් හඬ නැඟෙන සේ ගායනය කරන්නේ අද හුඟක් ගායක ගයිකාවන් කරන පරිදි, ගීත ගායනයට අසමත් වීම නිසා නොව​, ඖචිත්‍යය​ සලකා බව පෙනේ. එසේ උගුරෙන් හඬ නගන්නේ ද සුදුසු අවස්ථාවේ දී, පද අර්ථය උද්දීපනය කිරීම සඳහා යි.

ඒ වගේම, එදා ගම ගැන ඇසීමට ප්‍රිය කරන අතීතකාමී ජනතාව ඉලක්ක කර ගනිමින්, වර්තමාන​යේ සංගීත​ ව්‍යාපාරිකයන් විසින් බහුලව භාවිතා කෙරෙන උපක්‍රමයක් වන, එහෙන් මෙහෙන් අහුලා ගත් ජන වහරේ පද ටිකක් ගීතයකට අමුණා, ජන ගී ආරේ ගීත යැයි හුවා දක්වන ව්‍යාජ​ “අඬහැර” වලට වඩා, යම් කිසි අදහසක් නිර්මාණාත්මකව ඉදිරිපත් කිරීමට ඇති අවංක උත්සාහයක් මේ තුළින් දැකිය හැකියි.

ගී පද​, ස්වර සහ ගායනය අතර සම්බන්ධතාවය මනා ලෙස පවත්වා ගත් ,​ ප්‍රශස්ත නිර්මාණාත්මක ප්‍රයත්නයක් ලෙස​ මා මේ ගීතය දකිනවා.

මේ නිර්මාණය තුළින් එල්ල කෙරෙන සමාජ විරෝධාකල්පය සුළුපටු එකක් නොවන බව මඟේ හැඟීම යි. සැබෑ විරෝධාකල්පය ඇත්තේ මෙවැනි නිර්මාණ තුළ නොවේ ද​?

අමා නයනාදරී සිරිවර්ධන​
08-06-2021 දින ලියූ සටහනකි.

ගීතය මෙතැනින් අසන්න​.

ටයිටැනික් නැව ගිලුණේ නෑ

ගුරුගෙදර සහ Antique කඩයක මරණයක් ​

Antique කඩයක මරණයක් වේදිකා නාට්‍යය ගැන සරලවම කෙටියෙන් කියන්නට ඇත්තේ රැඩිකල් නිර්මාණකරුවකු ගේ සම්භාව්‍ය පස්වන මණ්ඩලයේ ප්‍රබුද්ධ නාට්‍යයක් අලසකමින් බලා සිටිය බව පමණි.

අශෝක හඳගම නාට්‍යය හරහා පැවසීමට උත්සාහ කරන දෙයක් නැත්තේම නැත. ඇත්තේද නැත. කතාව හරහා ඊඩිපස් සංකීර්ණය හෙවත් විරුද්ධ ලිංගික මව හෝ පියා කෙරෙහි දරුවන්ට ඇති වෙන විශේෂිත ආකර්ෂණය ගැන සාකච්ඡා කිරීමට වෙහෙසී ඇතත්, එය නිර්මාණාත්මකව ප්‍රකාශයට පත් නොවන ස්වභාවයක් නාට්‍යය පුරාම​ කැපී පෙනේ​. ඒ වෙනුවට ලිංගිකත්වය මුඛ්‍ය තේමාව කොට ගැනීමත්, භාවාතිශය රංගනයත් හරහා ප්‍රේක්ෂක ආකර්ෂණය දිනා ගැනීමට ගත් අසාර්ථක උත්සාහයක් පමණි. වාමවාදී කඳවුරේ බොහොමයක් නිර්මාණකරුවන් මෙන් අශෝක හඳගම ද එහි යටිපෙළෙන් කෞතුකාගාරය සහ එහි ආරක්ෂක​ නිළධාරියා හරහා උපමාරූපිකව රටේ අධිපතිවාදී දේශපාලනය පිළිබඳව සාකච්ඡාවට බඳුන් කර ඇතත් ඒ තුළින් දෙන ප්‍රබල පණිවුඩයක් නැත. ​ගැටවරයා වැඩිපුරම අතවරයට ලක්‌ වී ඇත්තේ පරිවාසය තුළදී යි. ඔහු නිසි පරිදි පුනරුත්ථාපනය වී නොමැති වීමේ ප්‍රතිඵලය, පත් වී සිටින මානසික වියවුල හේතු කොටගෙන අහිංසක තරුණියක ඔහු අතින් ඝාතනය වීමයි. සමාජයේ කුලවත් ධනවත් පවුල්වල අභ්‍යන්තර සදාචාරය විවේචනය කිරීමේ අරමුණක් ද නිර්මාණකරුට තිබූ බව ඔහුගේ පසුබිම අනුව අපට වටහා ගත හැකියි. මේවා බැලූ විට රැඩිකල් නිර්මාණයක් කිරීම ඒ තරම් අමාරු නැහැ නොවේදැයි සිතේ. ව්‍යභිචාරය, ලිංගික සූරා කෑම, දූෂණය වැනි යමක් මාතෘකා කොටගෙන, ප්‍රජනන පද්ධතියේ අවයව අමුවෙන් බෙරිහඬ දී, යටි පෙළක් ඇති බව පැවසීමට පණිවිඩයක් ද අමුණන පමණින් එය රැඩිකල් නිර්මාණයකි. ඊට වැඩි ගැඹුරක් මේ නාට්‍යයේ මට නම් දකින්නට ලැබුණේ නැත.

මෙය සම්භාව්‍ය කලාත්මක ශානරයේ නිර්මාණ ගැන විවේචනයක් නොවේ.ගැටළුව වන්නේ කතා තේමාව මට ප්‍රිය නොවීම හෝ මගේ රස වින්දන පරාසයේ නොතිබීමත් නොවේ.

Antique කඩයක මරණයක් නාට්‍යයේ සංගීතය, දෙබස්, නළු නිළියන්ගේ රංගනය, රංග වින්‍යාසය, මේ කිසිවක් සතුටුදායක මට්ටමක නොතිබිණි. කුඩාවුන් දැමූ සෙල්ලම් කඩයක වැඩිහිටියන් එහේ මෙහේ දුව යාමක් ලෙස පෙනුණා පමණි.

මේ සමඟම මට මතක් වූයේ “ගුරුගෙදර” (1993) චිත්‍රපටයයි. එහි ප්‍රධාන චරිතය වූ පාසැලේ මුල් ගුරුවරයාගේ චරිතය ගොඩ නංවන්නේත් අසම්මත හැසිරීමක් කේන්ද්‍ර කර ගනිමිනුයි. ගම්වැසියන්ගේ ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වූ වංශවත් ගුරුගෙදරක අයියා නගෝ දෙන්නාගේ ලිංගික හැසිරීමකින් ගැබ්බර වන නැගණිය ගෙළ වැළලාගෙන දිවි නසා ගනී. දියණිය ගේ වියෝවෙන් දැඩි සේ චිත්ත පිඩාවට පත්වන මව රෝද පුටුවට වැටේ.

වැදගත් වන්නේ අවසානය දක්වාම කුතුහලය රඳවා තබා ගනිමින් මේ කතාව ගොඩ නංවන ආකාරයයි. ලේ නෑයින් අතර සිදු වෙන අසම්මත ඇසුර උලුප්පා දැමීමට වෑයම් නොකරන අධ්‍යක්ෂකවරයා කලාත්මක හැඩයකින් කතාව ඉදිරිපත් කිරීමට වග බලා ගනී. පාසැලට මුල් ඇඳුම අඳින තලතුනා වියෙහි පසුවන මුල් ගුරුවරයා ළමුන්ගේත් ගුරුවරුන්ගේත් විනය ගැන තදින් සැලකිලිමත් වෙන​, පැරැණි සම්ප්‍රදාය, සිරිත් විරිත් ගරු කරන පුද්ගලයෙකි. ඔහු නිතරම දෙඅත් සෝදයි.

තරුණ සංගීත ගුරුතුමා දේශපාලන පන්ති වලට සහභාගී වන විප්ලවවාදියෙකි. ඔහුට විදුහල්පති නොරුස්සන්නේ පන්ති පරතරය නිසා පමණක්ම නොවේ. ඔහු ගේ පමණට වැඩි සදාචාර සම්පන්න බව මේ තරුණ ගුරුවරයාට රුස්සන්නේ නැත. සංගීත ගුරුවරයා වූ සුනන්ද රාජපක්ෂ ගේ භූමිකාවට පණ පොවන ජැක්සන් ඇන්තනී සිනමාගමනය සිදු වන්නේත් ගුරුගෙදරින්.

“ඔය මිනිස්සු මොකද්දෝ අවලම් හෙළුවක් වහගන්න හදනවා” – ඔහු මෙසේ පවසන්නේ විදුහල්පති ගේ අවකල් ක්‍රියාව ගැන කිසිවක් දැන නොසිටි පසුබිමක දී යි. ඒ වෙද්දී ඔහුට ඇත්තේ විදුහල්පතිගේ ඉරියව් ගැන අනුමාන මාත්‍රයක් පමණි.

කතාව පටන් ගන්නේ සුන්දර පවුලක අත්දැකීමක් ප්‍රේක්ෂකයාට ලබා දී හිටිහැටියේම​ නොසිතූ විරූ ලෙස ඛේදාන්තයකට ඇද දමමිනි. ජනප්‍රිය කඩවසම් රංගවේදියකු (රවීන්ද්‍ර රන්දෙණිය) සහ ඔහු ගේ ප්‍රීතිමත් පවුල ගැන බලාපොරොත්තු සුණු විසුණු කරමින් කඩවසම් නළු අර්ජුන විමලධර්ම දුම්රිය අනතුරකින් හදිසියේම මියයනවා. ඔහු දක්ෂ නළුවකු පමණක් නොව, කඩවසම් රූපකාය, ප්‍රතිරූපය සහ සිවිල් බලය නිසා​ තමන්ට ආකර්ෂණය වන තරුණ නිළියන් අපයෝජනය කිරීමට බලා සිටින්නකු නොව, පවුලට දරුවන්ට ළෙන්ගතු මහත්මා ගති ඇත්තකු බව චිත්‍රපටය නරඹන්නාට දන්වනවා. අනපේක්ෂිත අනතුරින් කතාව වෙනත් මාවතක ගලා යන්නේ​ ප්‍රේක්ෂක කුතුහලයේ අඩුවක් නැතිවයි.

නාට්‍යධරයා ගේ ගේ ප්‍රිය බිරිඳ වූ අනෝජා වීරසිංහ සැමියා ගේ වියෝවෙන් පසුව වැඩිකල් ඉක්මෙන්නටත් මත්තෙන්, මුල් ගුරුවරයා ගෙන ආ යෝජනාවට කැමැත්ත පළ කරන්නේ, කඩවසම් හැම අතින්ම සම්පූර්ණ නළුවකු සමඟ දිවි ගෙවූ තමාට මුල්ගුරු ගලේබණ්ඩාර වැනි සාම්ප්‍රදායික චින්තනයකින් හෙබි, ඊට වහල්ව දිවි ගෙවන අයකු සමඟ ජීවත් වන්නේ කෙසේදැයි කිසිදු අවබෝධයක් ඇතිව නොවේ. එම ප්‍රශ්නය මතු කරන​ යෙහෙළියට ‍ඇගේ පිළිතුර​ සිය මියගිය සැමියා පසුපස පැමිණි කාන්තාවන් ගැන තොරතුරු සැමියා හරහාම දැන, ඒවා පිළිබඳව සිතින් විඳ වීම තමන්ට දරා ගත නුහුණු බව පමණකි. පසුපස හඹා එතැයි සැක කළ නොහැකි, තලතුනා තැන්පත් අයෙකු සාමාජීය ආරක්ෂාව පතා සිය දෙවන විවාහක සහකරු ලෙස ඇය තෝරා ගන්නා බව​ වචනයෙන් නොකීවද තිර පිටපත් රචකයා ඉතා දක්ෂ ලෙස සංවාදය තුළින් ඒ බව ප්‍රේක්ෂකයා වෙත සම්ප්‍රේෂණය කරයි.

අනෝජා ගේ දෙවන සැමියා වූ විදුහල්පති සහ ඔහු ගේ නැගණිය අතර වූ සමීප ඇසුර ප්‍රේක්ෂකයා දැනගන්නේද, එම විවාහය තුළ සම්ප්‍රදායික වත් පිළිවෙත් වලට මැදි වී ඇය ලබන ශාරීරික මානසික පීඩනය හරහා යද්දී යි. ගැටවර වියෙහි පසුවෙන ඇගේ පුත්‍රයා සහ වලව්වේ සේවකයකු ගේ කතාබහ තුළ ඒ පිළිබඳ තොරතුරු කියැවේ. නිතර අත් දෙඅත් සෝදා පිස ගැනීම යටිසිත තුළ නිදන් ගතව ඇති වරදකාරී බව හඟවන සංඥාවකි.වරදකාරී හැඟීමක් ඇති හැම විටකෙම ඔහු එම කාර්යයෙහි නිරත වේ. තහනම් දේශපාලන පක්ෂයක පන්ති වලට සහභාගී වන, තමන්ට අවනත නැති තරුණ ගුරුවරයා ගැන ඔත්තුව පොලීසියට දී සිය විවාහයට පෙර ඔහුව කොටු කරවන්නේත් මුල්ගුරු ගලේබණ්ඩාර විසිනි.

තමා ගැන ඔත්තුව පොලීසියට දුන්නේ ගලේබණ්ඩාර බව සුනන්ද රාජපක්ෂ දැන සිටින මුත්, නිදහස් වී පැමිණි පසුව ද ඔහුගෙන් පළිගැනීමට කටයුතු කරන්නේ නැත​. තරුණ ගුරුවරයා සහ අනෝජා වීරසිංහ අතරේ දැඩි මිතුදමක් පැවතිණි. එය ඒක පාර්ශ්වික ආදරයක්දැයි යන්න පැහැදිලි නොවේ. ඔහු නිදහස්ව පැමිණෙද්දී ඇය විදුහල්පතිවරයා හා නැවත දීගයක​ ගොස් හමාරය​. තරුණයා විසින් විදුහල්පති වෙඩි තබා ඝාතනය කරන්නේ තමන්ට කළ අකටයුත්තට පළිගැනීමට නොව, සිය මිතුරිය හසු වී සිටින විවාහ වධ බන්ධනය ගැන තොරතුරු සැළ වී ඉන් ඈ ගලවා ගැනීමට යි. කතාවේ මා දකින සංවේදීම තැන එතැනයි. මිතුදමට එහා ගිය හැඟීමක් නොතිබෙන්නට තමන් ගේ ජීවිතය ඒ සා විශාල ව්‍යසනයක හෙළා ගැනීමට ඉදිරිපත් වන්නේ කවුද? ​ගලේ බණ්ඩාර මරා දැමූ පසු ඔහු ද සිය දිවි හානි කර ගත්තේද යන මේ ප්‍රශ්න ඉතිරි කර තබා චිත්‍රපටය හමාර වේ.

කථා සංකල්පය සහ අධ්‍යක්ෂණය විජය ධර්ම ශ්‍රී විසින් මුත්, කථා සංකල්ප විකාශණය සහ තිර රචනය තිස්ස අබේසේකරගෙනි. නළු නිළියන් ගේ විශේෂයෙන්ම අශෝක පීරිස්, ජැක්සන් ඇන්තනී ගේ සම්මානනීය රංගනය, තිස්ස අබේසේකර ගේ ගීතවත් දෙබස්, ප්‍රේමසිරි කේමදාස සූරීන් ගේ විශිෂ්ට පසුබිම් සංගීතය, දක්ෂ වේශ නිරූපණය මේ සියල්ල නරඹන්නන්ට ලබා දෙන්නේ ආනන්දනීය සිනමා අත්දැකීමක්.

ගුරුගෙදර හොඳම චිත්‍රපටය ඇතුලු සම්මාන කිහිපයක් දිනා ගත්තේය​. එහෙත් මේ චිත්‍රපටය ලද සම්මාන මට වැදගත් නොවේ. එදා පුළුල් තිරයේ පෙන් වූ චිත්‍රපටය නරඹා අප සිනමා ශාලාවෙන් පිටතට ආවේ රසවත් සිනමාත්මක ඇත්දැකීමක් ලැබූ බවට අතිශය තෘප්තිකර හැඟීමකින්. ඒ චිත්‍රපටය සම්මාන කිහිපයකටම පාත්‍ර වීමටත් පෙරය​. නිර්මාණකරු තුළ පවතින ඉහළ කුල සම්ප්‍රදාය ප්‍රශ්න කිරීමේ අරමුණක් මේ කතාවේත් යටි පෙළ තුළින් දිස් වෙනවා. නමුත් මේවා මා හඳුනාගන්නේ සැබෑවටම රැඩිකල් කලාත්මක නිර්මාණ ලෙසිනි. මේ චිත්‍රපටය සම්මානයට පාත්‍ර වීමට අතිශයින්ම සුදුසු වූවා පමණි.

දේශපාලනික වශයෙන් වාමවාදී කඳවුර මට කවදත් ප්‍රිය නොවේ. Antique කඩයක මරණයක් වේදිකා නාට්‍යය නිර්දය විවේචනයට ලක් කරන්නේ නිර්මාණකරු ගේ පසුබිම සමඟ ඇති මතවාදීමය ගැටුම හේතුකොට ගෙන නොවන බව ද පැහැදිලි කළ යුතුය​.

නිර්මාණ විමර්ශනයේ දී නිර්මාණකරු ගේ පසුබිම සොයා බැලීමට උත්සුක වන බව ඇත්තකි. එහෙත් පසුබිම සෙවීමේ ඒකායන අරමුණ අදාළ කෘතිය නිවැරැදිව වටහා ගැනීම පමණි. ඒ හැර නිර්මාණකරු ගේ පසුබිම පදනම් කොටගෙන කෘතියේ වටිනාකම තක්සේරුවට ලක් කිරීමේ අභිප්‍රායක් මට නැත​. 1960-70 ගණන්වල සිට අද දක්වාම​ බිහි වුණු නිර්මාණ තුළ වම් ඉවුරේ දේශපාලනය පිළිඹිබු වීම ඉතා සුලබව සිදු වුණා. මාක්ස්වාදී පක්ෂ සහ සංවිධාන වලට සම්බන්ධ වූ චරිත පරමාදර්ශී චරිත හැටියට හුවා දැක්වීම ඒ කාලයේ නිර්මාණ තුළ කිසිසේත්ම විරල නොවේ. කරුණාසේන ජයලත් මහතා ගේ ‘ගැහැණු ළමයි’ නවකතාවේ නිමල් නම් පරමාදර්ශී මාක්ස්වාදී තරුණයා ඒ සඳහා එක් උදාහරණයක් පමණි. ගැහැණු ළමයි මගේ ප්‍රියතම නවකතා වලින් එකකි. නිර්මාණකරුවන් ගේ පසුබිම සැලැකිල්ලට ගෙන නිර්මාණ ප්‍රතික්ෂේප කළේ වී නම් , අගය කරන්නට දෙයක් ඉතිරි නොවන තරමට සිනමාවේදීන්, නාට්‍යවේදීන්, ගී පද රචකයින් සහ නවකතාකරුවන් ආදී අති බහුතරයක් කලාකරුවෝ වාමාංශික කඳවුර නියෝජනය කරන්නවුන් වෙති.

අනෙක් අතට​ ගුරුගෙදර චිත්‍රපටයටත් වාමාංශික දේශපාලනයේ තදබල ඡායාවක් වැටී තිබේ. සුනන්ද රජපක්ෂ ගේ චරිතය ගොඩ නැංවීම තුළ මාක්ස්වාදී කල්ලියක සමාජිකයකු උත්කර්ෂයට නැංවීමක් සිදු වෙනවා. නමුත් සුනන්ද රාජපක්ෂ 71 කැරැල්ලට වැදී සිර දඬුවම් විඳි, තවත් බිහිසුණු විප්ලවයකට අර අඳින​ ජවිපෙ සාමාජිකයෙකු බව චිත්‍රපටය නරඹන අපට නිරායාසයෙන්ම අමතක වෙනවා. ඒ අමතක කිරීම කරවන්නේ නිර්මාණය යි. ඇත්ත වශයෙන්ම වාමාංශික දේශපාලනය පිළිකුල් වීම චිත්‍රපටය රස විඳීමට මට බාධාවක් නොවේ. පන්ති භේදය හුවා දක්වන දේශපාලන මතවාදය සමඟ මට පැහැදිලි ගැටුමක් තිබුණත්, මේ චිත්‍රපටය තුළ මගේ අප්‍රසාදය එල්ල වෙන්නේ ගලේ බණ්ඩාර කෙරෙහියි. නිර්මාණයෙන් ලැබෙන රසාස්වාදය ප්‍රබල වෙද්දී එතුළින් විශද වන දේශපාලන මතවාදය අප විසින් නොසලකා හැරෙන්නේ ඉබේටමයි.

“Antique කඩයක මරණයක්” සහ “ගුරුගෙදර” යනු මාධ්‍ දෙකක, තල දෙකක නිර්මාණ හෙයින් ඒවා එකිනෙක සංසන්දනය කිරීමට නොහැකි බවට​ කෙනෙකු තර්කයක් ගෙන ආවොත් පුදුමයට පත් නොවෙමි. එකිනෙකට වෙනස් මාධ්‍ය දෙකක් බව සැබෑවකි. මේ සංසන්දනය කතාවේ පෙළ ගොඩනැංවීමේ දී නිර්මාණාත්මක විය යුතු බව සහ කලාත්මක බව රැක ගැනීමේ වැදගත්කම වටහා දීම පිණිසයි. ලිංගිකත්වය , ව්‍යභිචාරය වැනි තේමාවක් උලුප්පා දැක් වූ පමණින් නිර්මාණයක් සම්භාව්‍යත්වයට ඔසොවා තැබිය නොහැකි බව​ මතක් කර දීමටයි. එමෙන්ම එවැන්නක් තේමා කර ගත් පමණින් නිර්මාණයේ කලාත්මක බවට හානියක් සිදු නොවන​ බවත්, පිළිකුලට භාජනය විය යුතු නැති බවත් මේ හරහා පැහැදිලි විය යුතුය.

අමා නයනාදරී සිරිවර්ධන​
26.05.2024

Design a site like this with WordPress.com
Get started